Persoonlijke aansprakelijkheid bestuurder van de vzw (deel 2)

Strafrechtelijke aansprakelijkheid

Indien een bestuurder misdrijven pleegt, zal hij hiervoor persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.

DE VOORWAARDEN

De bestuurder is strafrechtelijk aansprakelijk samen met een natuurlijke persoon

Indien volgende voorwaarden vervuld zijn, worden zowel de vzw als de betrokken natuurlijke persoon strafrechtelijk aansprakelijk gesteld:

  • de natuurlijke persoon die is tussengekomen, is geïdentificeerd
  • Indien dit niet lukt, blijft de vzw alleen strafrechtelijk aansprakelijk
  • de rechtspersoon wordt verantwoordelijk gesteld uitsluitend omwille van de tussenkomst van de natuurlijke persoon
  • de natuurlijke persoon heeft de inbreuk willens en wetens gepleegd

Alleen de bestuurder is strafrechtelijk aansprakelijk

Onder bepaalde voorwaarden ontsnapt de vzw toch aan strafrechtelijke aansprakelijkheid, alhoewel bovenstaande voorwaarden vervuld zijn. Het zal dan de natuurlijke persoon zijn die strafrechtelijk aansprakelijk wordt gesteld.
Dit zal het geval zijn wanneer aan de volgende voorwaarden voldaan is:

  • de natuurlijke persoon die is tussengekomen, is geïdentificeerd
  • de rechtspersoon wordt verantwoordelijk gesteld uitsluitend omwille van de tussenkomst van de natuurlijke persoon
  • de natuurlijke persoon heeft de inbreuk willens en wetens begaan
  • de natuurlijke persoon heeft de zwaarste fout gemaakt (de fout die de beslissende rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van het misdrijf)

Aansprakelijkheid voor fiscale en sociale schulden van de vzw

Als bestuurder kan men, onder bepaalde voorwaarden, persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor fiscale en sociale schulden van de vzw.

FISCALE SCHULDEN

Niet-doorgestorte bedrijfsheffing

In bepaalde gevallen is een vzw verplicht om bedrijfsvoorheffing te betalen aan de fiscus (bv. bij de tewerkstelling van iemand). Wanneer de vzw dit niet doet, ontstaat er een fiscale schuld. Onder bepaalde voorwaarden kunnen bestuurders van grote en zeer grote vzw's, belast met het dagelijks en effectief bestuur, persoonlijk aansprakelijk gesteld worden om deze fiscale schuld te betalen.

Bestuurders kunnen enkel aangesproken worden voor zover ze een bestuursfout gemaakt hebben. Het louter niet betalen van de bedrijfsvoorheffing is op zich NIET voldoende om tot aansprakelijkheid te besluiten.
Vanaf het moment echter dat dit bij herhaling gebeurd, wordt een fout vermoed in hoofde van de bestuurder. Dit vermoeden is weerlegbaar, waardoor de bestuurder het tegendeel kan bewijzen.
Onder herhaalde niet-betaling wordt verstaan:

  • ofwel wanneer de vzw, die trimesterieel gehouden is tot betaling, binnen een periode van één jaar minstens twee vervallen schulden niet betaald heeft
  • ofwel wanneer de vzw, die maandelijks gehouden is tot betaling, binnen een periode van één jaar minstens drie vervallen schulden niet betaald heeft

Er is geen sprake van vermoeden van fout wanneer de niet-betaling het gevolg was van financiële moeilijkheden, die aanleiding hebben gegeven tot het openen van het gerechtelijk akkoord of van gerechtelijke ontbinding.

Het gaat om hoofdelijke aansprakelijkheid. Met andere woorden: iedere bestuurder kan aangesproken worden om de totale som te betalen.

De bevoegde ontvanger moet een kennisgeving per aangetekende brief versturen aan de bestuurder(s) met de vraag maatregelen te treffen om de betaling van de bedrijfsvoorheffing te verrichten of om aan te tonen dat de niet-betaling niet het gevolg is van zijn fout. Minstens één maand later, kan een rechtsvordering tot aansprakelijkstelling van de bestuurder worden ingesteld en kan hij voor de rechtbank worden gedagvaard.

Niet-doorgestorte btw

Een belastingplichtige vzw moet verplicht de btw doorstorten aan de fiscus. Wanneer dit niet gedaan wordt, ontstaat een fiscale schuld. Onder bepaalde voorwaarden kan een bestuurder van een grote of zeer grote vzw en belast met het dagelijks en effectief bestuur persoonlijk aansprakelijk gesteld worden om deze fiscale schuld te betalen. De voorwaarden (bestuursfout) zijn dezelfde als bij de niet-betaling van de bedrijfsvoorheffing.

SOCIALE SCHULDEN

RSZ-schulden bij faillissement

Er bestaat eveneens een persoonlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid voor zaakvoerders en bestuurders voor openstaande RSZ-schulden in geval van faillissement. Deze zal echter NIET toepasselijk zijn op vzw's, gelet op het feit dat een vzw niet failliet verklaard kan worden

RSZ-schulden bij niet nakomen communicatieplicht

Een vzw is verplicht de nodige informatie ter beschikking te stellen van de RSZ indien daarom wordt gevraagd. Wanneer de vzw dit niet doet, kan men de bestuurder persoonlijk aansprakelijk stellen voor bepaalde sociale bijdragen. Men heeft dit ingevoerd om fiscale fraude te kunnen tegengaan.

Wanneer een vzw schulden heeft bij de RSZ, kan deze de gegevens van klanten en derden, evenals de nog openstaande sommen die klanten en derden nog verschuldigd zijn, opvragen. Hierdoor kan de RSZ beslag leggen bij de klanten en derden om de schulden, die de werkgever nog verschuldigd is, te kunnen innen.
Indien de vzw nu deze communicatieplicht niet of niet correct naleeft, kan men de bestuurders van grote en zeer grote vzw's aanspreken voor de verschuldigde sociale bijdragen, bijdragenontslagen, verwijlintresten en vergoedingen voor het niet meedelen van het niet langer tewerkstellen van RSZ-plichtige werknemers.

Hier is GEEN weerlegbaar vermoeden van fout. Zodra de vzw in de voorbije twaalf maanden de sociale bijdragen van twee opeisbare kwartalen niet betaald heeft en hiervoor geen minnelijke afbetalingsregeling heeft die zij stipt naleeft, is de RSZ gerechtigd de voormelde informatie op te vragen.
Indien men deze informatie niet of foutief overdraagt, is de bestuurder zonder meer aansprakelijk.
Het gaat hier opnieuw om persoonlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid.


Onbeperkte toegang tot vereniginginfo.be artikels? Registreer jezelf nu.

Bij het nemen van een abonnement op vereniginginfo krijg je toegang tot een heel wat artikels vol interessante thema's, schema's, filmpjes,...

Registreer jezelf nu